มาตรฐาน e-KYC และ CDD ปปง. สำหรับตรวจสอบพาสปอร์ตชาวต่างชาติในสถาบันการเงิน
สรุปแนวทางปฏิบัติตามกฎหมาย (Compliance Summary)
ตาม กฎกระทรวงการตรวจสอบเพื่อทราบข้อเท็จจริงเกี่ยวกับลูกค้า (Customer Due Diligence - CDD) พ.ศ. 2563 ของสำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (ปปง.) และประกาศธนาคารแห่งประเทศไทย สถาบันการเงิน บริษัทหลักทรัพย์ ตัวแทนแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ และผู้ประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัล มีหน้าที่ต้องพิสูจน์ทราบตัวตนลูกค้าชาวต่างชาติอย่างเคร่งครัด การถ่ายเอกสารขาวดำหรือการเก็บภาพถ่ายจากกล้องเว็บแคมทั่วไปไม่เพียงพอต่อการตรวจสอบเอกสารปลอม การนำเครื่องอ่าน Thales Gemalto AT9000 MK2 มาใช้งาน ช่วยให้สถาบันการเงินปฏิบัติตามเกณฑ์ได้อย่างสมบูรณ์ ทั้งการเก็บภาพถ่าย 3 สเปกตรัม (White, IR, UV), การอ่านข้อมูลชีวมิติดิจิทัลจากชิป RFID, และการส่งค่าชื่อ-นามสกุลภาษาอังกฤษที่ถูกต้องไปตรวจคัดกรองกับบัญชีรายชื่อบุคคลต้องห้าม (UN Sanction List / AMLO Blacklist) ได้แบบ Real-time
1. ข้อกำหนดสำคัญของ ปปง. และ ธปท. ในการแสดงตนลูกค้าต่างชาติ
สถาบันการเงินและผู้ประกอบธุรกิจตามมาตรา 16 แห่ง พ.ร.บ. ป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน ต้องดำเนินการ:
- การแสดงตน (Identification): ขอเอกสารระบุตัวตนตัวจริงที่ออกโดยหน่วยงานรัฐบาลต่างประเทศ ซึ่งเอกสารหลักสากลคือ "หนังสือเดินทางตัวจริง (Original Passport)"
- การพิสูจน์ทราบตัวตน (Verification): ต้องมีกลไกที่น่าเชื่อถือในการพิสูจน์ว่าเอกสารนั้นเป็นของแท้ ไม่ถูกดัดแปลงแก้ไข และผู้ที่นำมาแสดงเป็นเจ้าของเอกสารที่แท้จริง
- การจัดเก็บหลักฐาน (Record Keeping): ต้องเก็บรักษาสำเนาเอกสารหรือภาพถ่ายดิจิทัลที่มีความคมชัดสูงเป็นเวลาไม่น้อยกว่า 5-10 ปี สำหรับการตรวจสอบย้อนหลังของพนักงานเจ้าหน้าที่
2. ความเสี่ยงจากการใช้พาสปอร์ตปลอมในการเปิดบัญชีม้า (Mule Accounts)
ในปัจจุบัน ขบวนการอาชญากรรมทางเทคโนโลยีและแก๊งคอลเซ็นเตอร์มักใช้หนังสือเดินทางปลอมหรือเล่มที่แจ้งหายเพื่อสวมรอยเปิดบัญชีเงินฝากหรือบัญชีสินทรัพย์ดิจิทัล หากสถาบันการเงินไม่มีเครื่องมือตรวจสอบแสง UV/IR ที่ได้มาตรฐาน:
- อาจถูกมิจฉาชีพหลอกเปิดบัญชีม้าข้ามชาติ
- เสี่ยงต่อการถูกลงโทษปรับจากสำนักงาน ปปง. ครั้งละไม่เกิน 500,000 บาท และปรับอีกไม่เกินวันละ 50,000 บาทจนกว่าจะแก้ไขถูกต้อง
- กระทบต่อชื่อเสียงและความน่าเชื่อถือในเวทีการเงินระหว่างประเทศ (FATF Compliance Rating)
3. มาตรฐานการตรวจสอบด้วย Thales Gemalto Scanner
- Optical Verification: ตรวจสอบว่าแผ่นข้อมูลไม่มีรอยตัดต่อ ลายน้ำ UV และหมึกสะท้อนแสงตรงตามเทมเพลตสากล
- Chip Authentication: อ่านข้อมูลภาพใบหน้าดิจิทัล (DG2) ที่บันทึกอยู่ในชิป RFID ซึ่งผ่านการรับรองลายเซ็นดิจิทัลจากรัฐบาลเจ้าของพาสปอร์ต ข้อมูลนี้ไม่สามารถปลอมแปลงหรือแก้ไขได้
- Automated Sanction Screening: ซอฟต์แวร์นำข้อมูลชื่อ นามสกุล สัญชาติ และเลขพาสปอร์ตที่ดึงได้จากแถบ MRZ ไปยิง API ตรวจสอบกับฐานข้อมูล AMLO Blacklist, OFAC, และ PEPs (Politically Exposed Persons) ภายใน 1 วินาที